دوشنبه, 29 مرداد 1397 - 20:49

گزارش یک موسسه بین المللی در سال 2018 نشان می دهد / بهبود رتبه ایران در شاخص «حقوق مالكیت»

فرصت امروز: تازه ترین گزارش «شاخص بین المللی حقوق مالكیت» در سال 2018 نشان می دهد که ایران به لحاظ رعایت حقوق مالکیت، در میان ۱۲۵ کشور، رتبه ۹۱ در جهان و رتبه ۱۵ در منطقه منا را به دست آورده است. این رتبه در حالی است که امتیاز ایران در این شاخص از سال ۲۰۱۵ شروع به افزایش و بهبود کرده و به عدد 4.749 در سال ۲۰۱۸ رسیده است، حال آنکه ایران در سال 2017 و در میان 127 كشور جهان، رتبه 99 و در بین 17كشور منطقه منا، رتبه 12 را کسب کرده بود.

اما شاخص بین المللی حقوق مالكیت (IPRI) چیست؟ این شاخص كه حالا به یازدهمین سال انتشار خود رسیده است، میزان اهمیت حقوق مالكیت در محیط كسب وكار کشورها را نشان می دهد. این شاخص در سال 2007 توسط «اتحادیه حقوق مالكیت» در قالب بورس تحقیقاتی «هرناندو دسوتو» اقتصاددان اهل پرو بنیان گذاشته شد و پیشینه طراحی آن، به فعالیت های «موسسه آزادی و دموكراسی» برمی گردد كه در سال 1979 توسط دسوتو در پرو تأسیس شد.

حالا در گزارش حاضر، معاونت بررسی های اقتصادی اتاق بازرگانی تهران، وضعیت ایران در شاخص بین المللی حقوق مالکیت را بررسی کرده است. ایران در میان ۱۰معیار حقوق مالکیت، در ثبت دارایی ها، بالاترین امتیاز یعنی 9.6 را نسبت به سایر معیار های این شاخص به خود اختصاص داده و کمترین امتیاز را در معیار سهولت دسترسی به وام با میزان 3.1 ثبت کرده است.

همچنین میزان امتیاز ایران در معیار حاکمیت قانون و کنترل فساد پایین و معادل 3.6 بوده است. پیشرفت نسبی ایران در این شاخص در حالی ثبت شده که مطابق قانون برنامه ششم توسعه، دولت مکلف است با اقدام قانونی در جهت اصلاح قوانین، مقررات و رویه ها، محیط کسب و کار را به گونه ای امن، سالم، سهل و شفاف سازد تا در پایان سال چهارم قانون برنامه، رتبه ایران در دو شاخص رقابت پذیری بین المللی و شاخص های بین المللی حقوق مالکیت در میان کشورهای منطقه، به رتبه سوم ارتقا یابد و هر سال ۲۰درصد از این هدف محقق شود.

معرفی شاخص حقوق مالکیت

شاخص بین المللی حقوق مالکیت هر سال براساس سه زیرشاخص محیط حقوقی و سیاسی، حقوق مالکیت فیزیکی و حقوق مالکیت فکری محاسبه می شود. این شاخص تنها شاخص در جهان است که به اندازه گیری حقوق مالکیت فکری و فیزیکی می پردازد. شاخص بین المللی حقوق مالکیت ابزاری برای سیاست گذاران، جوامع تجاری و فعالان مدنی است که نقش مهمی را در موفقیت های اقتصادی و اجتماعی آنها از حیث رعایت حقوق مالکیت ایفا می کند. علاوه بر این، شاخص ۲۰۱۸ رابطه قوی بین حقوق مالکیت و سایر شاخص های اقتصادی و اجتماعی رفاه را از قبیل برابری جنسیتی، کارآفرینی، تحقیق و توسعه، توسعه انسانی، فعالیت های مدنی و عملکرد اکولوژیکی مورد بررسی قرار می دهد.

ارزیابی ها نشان می دهد امتیاز کلی ایران در شاخص حقوق مالکیت در سال ۲۰۱۸ معادل 4.749 و رتبه آن در بین ۱۲۵ کشور ۹۱ است که از حیث امتیاز 0.227 افزایش و از لحاظ رتبه، ۸ پله بهبود داشته است، اما با وجود این پیشرفت، امتیاز ایران در مقایسه با میانگین امتیاز جهانی (۶۳/ ۵) و همچنین کسب رتبه ۱۲ در بین ۱۵ کشور منطقه منا، مناسب نیست. بررسی ها حاکی از آن است که ایران در معیار ثبت دارایی ها، بالاترین امتیاز را نسبت به سایر مولفه های این شاخص به خود اختصاص داده و کمترین امتیاز را در معیار سهولت دسترسی به وام داشته است.

در میان سه زیرشاخص اصلی حقوق مالکیت، ایران در زیرشاخص حقوق مالکیت فیزیکی از سال ۲۰۱۱ تا سال ۲۰۱۸ امتیاز بیشتری نسبت به دو زیرشاخص دیگر کسب کرده است. امتیاز ایران در زیرشاخص محیط حقوقی و سیاسی با رشد 6.6درصدی نسبت به سال ۲۰۱۷ به 3.848 افزایش یافته است. در میان معیارهای مربوط به محیط حقوقی و سیاسی، ضعیف ترین عملکرد ایران در گزارش ۲۰۱۸، مربوط به کنترل فساد و بهترین عملکرد مربوط به استقلال قضایی است. در زیرشاخص محیط حقوقی و سیاسی غیر از مولفه کنترل فساد امتیاز تمامی مولفه ها در سال ۲۰۱۸ نسبت به سال ۲۰۱۷ بهبود یافته است، اما امتیاز مولفه کنترل فساد ایران نسبت به سال ۲۰۱۷ تضعیف شده است.

از سوی دیگر، امتیاز ایران در زیرشاخص حقوق مالکیت فیزیکی در سال ۲۰۱۸ با 0.29درصد رشد نسبت به سال ۲۰۱۷ به رقم 5.787 افزایش یافته است. امتیاز ایران در قسمت ثبت اموال نسبت به بقیه اجزای شاخص مالکیت فیزیکی طی دوره ۲۰۱۸-۲۰۱۱ همواره بیشتر بوده است. در زیرشاخص حقوق مالکیت فیزیکی امتیاز تمامی مولفه ها نسبت به سال ۲۰۱۷ تغییر جزئی داشته و تقریبا ثابت مانده است.

این در حالی است که امتیاز ایران در زیرشاخص حقوق مالکیت فکری از سال ۲۰۱۵ تاکنون در حال افزایش است و در گزارش سال ۲۰۱۸، امتیاز 5.133 برای ایران ثبت شده است. در زیرشاخص حقوق مالکیت فکری، امتیاز تمامی مولفه ها نسبت به سال ۲۰۱۷ بهبود یافته است. همچنین در این گزارش رتبه ایران و ترکیه در سطح جهان با یکدیگر مقایسه شده است. با توجه به اطلاعات منتشرشده ترکیه در اکثر زیرشاخص ها و اجزای آن در جایگاه بهتری نسبت به ایران قرار گرفته است؛ غیر از مولفه های ثبات سیاسی، استقلال قضایی و زیرشاخص محیط حقوقی و سیاسی که رتبه ایران بهتر از ترکیه است.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید



عضویت در خبرنامه فرصت امروز

با عضویت در این خبرنامه از آخرین مطالب روزنامه مطلع خواهید شد.

Please wait

با ما در ارتباط باشید

021.88895341

021.88895342

[email protected]

شبکه های اجتماعی